biotoop van uilen

Voor de oude Grieken een symbool van kennis en wijsheid.

Voor de Romeinen een onheilsvoorspeller en voor de

Tartaren heilig. Al duizenden jaren zijn uilen beroemd en

berucht! Geheimzinnig of niet; door het werk van onderzoekers,

weten we tegenwoordig veel over uilen. We weten

welke soorten er zijn, wat ze eten, waar ze leven en wat hun

bedreigingen zijn. Gelukkig begrijpt tegenwoordig bijna

iedereen dat uilen nuttig zijn en het beschermen waard.

Onze uilen

In Nederland broeden tegenwoordig 6 soorten uilen. Je kunt ze alle

zes het hele jaar zien; of meestal horen. De meeste uilen zijn namelijk

nachtvogels. Denk niet dat ze allemaal in oude bossen zitten, want elke

uilensoort heeft zijn eigen leefgebied.

Met hun haaksnavel en scherpe klauwen, lijken uilen op de dagroofvogels

als de buizerd en de torenvalk. Toch zijn ze geen familie van

elkaar. Vogelonderzoekers vinden dat er grote verschillen zijn tussen

uilen en roofvogels.

• Uilen hebben klauwen die ze heel wijd kunnen spreiden zodat ze

meer kans hebben de prooi te grijpen; op de tenen zitten veertjes

• Op de vleugelveren van een uil zit een soort fluweelachtig dons, aan

de rand zit een fijne franje; hierdoor kan een uil geruisloos vliegen

• Een uil heeft heel grote ogen die voor in de kop staan. Uilen moeten

hun hele kop draaien.

• Uilen hebben een “sluier” van stijve veertjes rond hun ogen.

Hierachter zitten de oren.

• De twee oren van een uil zijn niet even groot. Zo kunnen ze op het

gehoor beter afstand en richting schatten.

Om in het donker muizen te vangen, moet je goede ogen hebben. En

dat heeft een uil! De ogen van een uil zijn heel gevoelig voor licht. Als

het zó donker is dat wij echt niets meer zien, dan kan een uil nog prima

de muizen zien scharrelen. Uilen kunnen ook heel goed diepte zien. Je

kunt pas diepte zien als je met twee ogen tegelijk naar iets kunt kijken.

Uilen hebben, net als roofvogels, de ogen aan de voorkant van de kop

zitten. De meeste andere vogels hebben de ogen aan de zijkant van de

kop. Zo kunnen ze naar alle kanten tegelijk kijken. Als je goed diepte

kunt zien betekent dat je heel goed afstand kunt schatten. Dit is natuurlijk

heel handig als je een prooi wilt vangen.

Een uil kan niet alleen heel goed zien; hij kan ook erg goed horen.

Achter het gezicht of de “sluier” zitten enorme oren. Ze zitten verborgen

onder de kopveren en je kunt ze dus niet zien. Uilen kunnen de

kleinste ritseltjes en piepgeluidjes horen. Ook kunnen ze heel goed

horen waar het geluid vandaan komt en hoe ver het is. Dit komt omdat

de oren niet het zelfde zijn. Met de een kunnen ze horen of het geluid

van boven of beneden komt en met de ander horen ze af het geluid van

links of rechts komt. Als het zo donker is dat ook uilen niets meer zien,

dat gebeurt bijna nooit, dan nog kan een uil een prooi vangen op zijn

gehoor.

Iedere uilensoort heeft zijn eigen menu. Wat uilen eten kun je

ontdekken door braakballen van uilen uit te pluizen. Uilen slikken hun

prooi in zijn geheel in. In de maag wordt niet alles verteerd. Van de

restjes, zoals haren, veren, dekschilden van kevers, schedeltjes en botjes

wordt een bal gekneed die ze uitbraken. Onder vaste slaapplaatsen van

een uil kun je veel van deze “uilenballen” vinden. In de braakballen van

steenuilen vind je veel resten van kevers en slakkenhuisjes. Kerkuilen

eten meer spitsmuizen dan andere uilen. Ransuilen en velduilen eten

allerlei soorten muizen, vooral veldmuizen. Maar ze zijn ook niet vies

van een zangvogeltje. De bosuil heeft een zeer gevarieerd menu.

Muizen, kikkers, mollen, ratten, kevers, spreeuwen en andere vogels;

alles kun je verwachten. Soms worden er wel eens resten van een

sperwer in de braakballen van een bosuil gevonden.